خلاصه کتاب مطالعات اجتماعی همراه با سوالات
تعداد بازدید از این موضوع : 19409
علی اصغر فرخ زاده آفلاین
سرگروه اقتصاد

مشخصات کاربر
شماره کاربر: 109
ارسال‌ها: 303
تاریخ عضویت: 21 آذر 1388
ارسال: #1
خلاصه کتاب مطالعات اجتماعی همراه با سوالات

بسم الله الرحمن الرحیم


درس مطالعات اجتماعی سال اول دبیرستان


تهیه کننده : رضا محمدی دبیر دبیرستان های شهرستان دشتی استان بوشهر
طراح سوالات : علی اصغر فرخ زاده سرگروه علوم اجتماعی استان بوشهر

فصل:   اول  
شکل گیری زندگی اجتماعی

ويژگي هاي دوره ی کودکی : وابستگی به بزرگترها ،احساس بی مسئولیتی ، حال زندگی کردن
دروره ی نوجوانی وجوانی: اندیشیدن به آینده ، احساس مسئولیت ، تفکّر مستقل ،تصمیم گیری .
نتایج عدم شناخت از محیط اجتماعی : شکست
اگر بدون شناخت درست از شرایط سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی، تصمیم گیری وعمل کنیم شکست می خوریم .
نمونه ها:
* اگر بدون شناخت از شرایط اقتصادی واجتماعی دست به انتخاب شغل بزنیم شکست می خوریم .
* اگر بدون شناخت از محیط اجتماعی دست به انتخاب همسر بزنیم در زندگی شکست می خوریم.
* اگر بدون شناخت از محیط اجتماعی دست به فعالیت سیاسی بزنیم شکست می خوریم.

شناخت ناقص: شناختی که بر اساس احساسات باشد . موجب شکست می شود.
شناخت کامل : شناختی که بر اساس واقعیت باشد موجب موفقیت می شود.


انواع شناخت جامعه :
1- شناخت حاصل از زندگی : با زندگی در جامعه به دست می آید. فرد از تجربه خودویا با استفاده از تجربه ی دیگران از طریق پرسیدن به این شناخت دست می یابد.
2- شناخت علمی : مطالعه منظم و دقیق رفتار انسان ها و بررسی تحولات در جوامع مختلف توسط عالم اجتماع.
شناخت علمی توسط عالم اجتماعی صورت می گیرد.
علت خود کشی از نظر مردم : مشکلات طاقت فرسای زندگی ،جنگ آشوب وفقر

علت خود کشی از نظر عالم اجتماع : کاهش همبستگی فرد با دیگران ورشد فردیت وخودکشی در دوره ی رفاه اقتصادی بیش تر می شود.
* رابطه شناخت حاصل از زندگی و شناخت علمی : شناخت حاصل از زندگی مفید و سودمند است ولی شناخت علمی آن را تکمیل و تصحیح می کند .
شناخت علمی : مثال : 1- کشف حركت زمین به دور خودش و يا بدور خورشیدتوسط منجم 2- کشف نیروی جاذبه زمین توسط عالم علوم تجربی "فیزیکدان"

* تعامل وتلاش افراد برای بر قراری رابطه با دیگران نشان دهنده اجتماعي بودن انسان است.
مثلاً: باز کردن سر صحبت در اتوبوس ، نگاهی محبت آمیز ، تعارف کردن ، لبخندی دوستانه ، احوال پرسی
فلاسفه معتقدند انسان بالطبع اجتماعی است یعنی «طبیعت وسرشت انسان اورا به سمت زندگی اجتماعی می کشاند» چرا؟ به دلیل رفع نیازهای انسان ، زیرا فرد براي رفع نيازهايش مجبور به بر قراری رابطه با دیگران است.
تعامل اجتماعی : هر گاه عمل یک فرد به صورت طبیعی پاسخ فرد دیگری را به دنبال داشته باشد. بین آنها رابطه ای بر قرار می شود. که به آن تعامل اجتماعی می گویند.
مثلاً: سلام کردن وپاسخ دادن به سلام ، تعارف کردن و تشکر کردن
شکل گیری «ما»:هر گاه افرادی که با هم تعامل اجتماعی دارند نکات مشترک و مشابهت های بین خود و دیگری را مي يابند و آن را تقویت می کنند. «ما»شکل می گيرد.
مثلا: ما دانش آموزان ، ما همشهری ها ، ما هم محله ای ها ، ما هموطنان ،ما همکاران ، ما آشنايان آقاي...
نکات مشترک بین ما کلاس اولی ها : 1- پایه مشترک 2- کتاب های مشترک 3- کلاس مشترک 4- معلمین مشترک 5- گروه سني مشترک 6- جنسيت مشترك

انواع ما
مای سطحی : زود از بین می رود ، مثلاً مای همسفران (مسافران اتوبوس) مای تماشاچیان فوتبال
مای عمیق: نکات مشترک و مشابهات زیاد است. و افراد رابطه نسبتاً پایداری با هم دارند. مای همکلاسی ها ، مای همكاران
مای عمیق به گروه تبدیل می شود.
تعريف گروه : افرادی که خود را «ما» می دانند و با هم تعامل نسبتاً پایداری دارند.

ویژگی هنجار : 1- جزیی 2- قابل مشاهده.
هنجار(الگوی عمل ): رفتار هایی که فرد با عضویت در گروه باید انجام دهد واگر انجام ندهد مجازات می شود.
هنجارهای کلاس : به موقع آمدن در كلاس، اجازه گرفتن ، گوش دادن به درس ،صحبت کردن با معلم ،درس خواندن .
هنجار های خانواده : به حرف پدر ومادر گوش دادن ، کمک کردن ، با اجازه پدر ومادرکاری را انجام دادن ، سلام و احوال پرسی كردن ،
هنجارها در تیم فوتبال : پاس دادن به همدیگر ، توب را درمحدوده زمین حرکت دادن ، خطا نکردن ، توپ را پا زدن ، دروازه بانی کردن
ویژگی ارزش : 1- کلّی 2- غیر قابل دیدن وذهنی هستند.
ارزش : امور مهمی هستند که مطلوب افراد می باشند و افراد از رسیدن به آن ها خوشحال و از نرسیدن به آنها ناراحت می شوند.
ارزش در کلاس : قبولی، نظم ، احترام ، صمیّمیت ، همکاری
ارزش در خانواده : احترام ، صداقت ، همکاری ، محبّت ، پیشرفت ، مسئولیت پذیری ، نظم
ارزش در گروه سرزمینی (ملت): وحدت ، همبستگی ، یکپارچگی ، استقلال ، آزادی ، دفاع از کشور

با توجه به ارزش عزت واستقلال افراد چه الگوهای عملی را باید رعایت کنند؟
1- افراد خود را ملزم به دفاع از کشور می دانند.
2- برای دفاع از کشورجان خود را فدا می کنند.
3- از پیشرفت هاي کشور خوشحال می شوند.
4- در صورت توهین به شخصیت های کشوری از خود واکنش نشان می دهند.

رابطه گروه ها با یکدیگر: بر اساس ارزش ها و هنجار ها (الگوهای عمل) شکل می گیرد که2حالت دارد:
1- متضاد :  تضاد در ارزشها وهنجارها
2- هماهنگ : هماهنگي در ارزشها و هنجارها
ازرش های هماهنگ برای خانواده و مدرسه : نظم ،احترام ،همکاری  پیشرفت ، صداقت .
ارزش های متضاد در خانواده و مدرسه : برخي خانواده ها تاکید بر اسراف و ریخت وپاش دارند ولي مدرسه تاكيد برصرفه جويي دارد.
برخی خانواده ها پای بند به رعایت حجاب نیستند. ولي  در مدرسه تاکید بر پوشش و حجاب کامل دارند.
هنجار ها یا الگوی عمل هماهنگ در خانواده و مدرسه : به موقع آمدن و رفتن ، اجازه گرفتن،کمک کردن به یکد یگر
انواع تضاد : تضاد مفید وتضاد غیر مفید
تضاد مفید : تضادی که موجب تحول در جامعه می شود.
تضاد غیر مفید : تضادی که موجب جنگ ونابسامانی و اختلاف در جامعه  می شود .
مثال برای انواع تضاد : اختلاف قومی و قبیله ای (مضر)- تضاد طبقاتی (مضر)- وجود احزاب با آرمان های مختلف (مفید)- رقابت تیم های ورزشی (مفید)- رقابت بین دانش آموزان (مفید)


چرا اختلاف قومی و قبیله ای در جامعه مضر است ؟ زیرا موجوديت گروه ملت را به خطر می اندازد و وحدت ملی را از بین می رود.
چرا وجود احزاب یا آرمان های مختلف در جامعه مفید است ؟ زیرا موجب کنترل دولت مردان و حفظ منافع عمومی جامعه می شود.
گروه  «ملت» : کلی ترین "ما "که یک واحد تقریباً مستقل است.
ویژگی های گروه  ملت :
سرزمینی مشخض دارند ، نظام سیاسی یا حکومت مستقل دارند.
گروه هایی که درون گروه ملت قرار دارند : گروه های قومی ، سیاسی ، مذهبی ، اقتصادی ، احزاب وانجمن ها ، تشکل های غیر دولتی و...
ارزش های اين گروهها با گروه ملت متضاد (مغایر) است:
1- گروه های قومی که خواستاراستقلال هستند.
2- گروه های سیاسی که می خواهند حکومت را ازبین ببرند.
3- گروه های سرمایه دارانی که به مقابله با سیاست هاي اقتصادی دولتها می پردازند.
الگوهای عمل کدام گروه ها با گروه ملت متضاد است:
1-قاچاقچیان مواد مخدر که با قاچاق مواد مخدر جوانان یک کشور را نابود می کنند.
2- باند های رشوه بگیر در ادارات دولتی (کار قاچاق کن ها )
*حد كلي هما هنگی و تعارض در جامعه را گروه ملت مشخص می كند.
تاثیرات گروه بر فرد:
1-شکل گیری خود آگاهی                      2- شکل گیری جهت گیری
1- شکل گیری خود آگاهی : هر فرد با بر قراری رابطه با دیگران وشنيدن اظهارنظرهای آن ها در مورد خودش به وجود برخی صفات در خودش پی می برد وانتظاررفتارخاصي رااز دیگران دارد. مثلاً: یک فرد با هوش از دیگران انتظار احترام را دارد.
* عبارت«هر فرد خود را در آیینه ی دیگران می بیند و می شناسد .‌‌»  بیانگر شکل گیری خود آگاهی در فرد است .
شکل گیری جهت گیری: وقتی فرد به عضویت یک گروه در می آید گروه افکار ، احساسات و اعمال ورفتار فرد را جهت می دهد.مثلا با كساني كه قبلا دوست نبوده دوست مي شود و يا بالعكس با كساني كه قبلا دوست بوده قطع رابطه مي كند.
دلایل اهمیت گروه برای جوان :
1- گروه اتکا به نفس را در فرد بالا می برد .
2-گروه فرد را برای ورود به نقش های آینده درجامعه آماده می كند.
3-گروه جهان اجتماعی پیرامون فرد را گسترش می دهد.
4-گروه فرد راازحالت انفعالی به حالت فعالی درجامعه تبدیل مي کند.

* گروه ها در ارتباط با جامعه مانند شمشیر دو دم عمل می کنند. یعنی هم می توانند موجب حفظ و تحکيم ارزش های جامعه شوند وهم می توانند موجب تخريب و نابودی ارزش ها در جامعه شوند.
آسیب گروه : حالت هایی که موجب ناهماهنگی گروه وجامعه می شود.
آسیب های گروه : دوگانگی ارزشی ، بیگانگی با جامعه ، مطلق گرایی گروهي، تقلید وشخصیت تابع
دوگانگی ارزشی :
حالتی است که فرد در عضویت گروههاي مختلفی مانند: خانواده و گروه دوستان قرار می گیرد ودرهر یک از این گروه ها یک ارزش برای فرد مهم تر است و در نتیجه فرد در پذیرش ارزش این گروهها دچار شک وتردید می شود.مثلاً : خانواده تاکید برارزش اجرای احکام دینی دارد در حالي که گروه دوستان مثلاً به این ارزش اعتقاد ندارند.
تاثیرات دو گانگی ارزشی در فرد :
1- فرد نسبت به ارزش های جامعه و گروه هر دو تردید خواهد کرد.
2- فرد در تصمیم گیری ها دچار تردید خواهد شد .
3-فردشخصیت متزلزلی خواهد داشت .
4- فرد دچار افسردگی و نگرانی شدید می شود.

بیگانگی در جامعه : حالتی که فرد با عضویت در گروهي كه ارزش های جامعه در آن رعایت نمی شود؛ ارزش های گروه خود را بر ارزش های جامعه ترجیح مي دهد.

اثرات بیگانگی از جامعه بر فرد :
1- فردنسبت به ارزشهای جامعه یا بخشی از آنها بی اعتقاد خواهدشد .
2- فرد در جهت برخورد با ارزش جامعه عمل خواهد کرد.        
3- وي به فردی نا به هنجار در جامعه تبدیل می شود.
مطلق گرایی :
حالتی که فرد با عضویت در گروه فقط  ارزش های گروه خود را درست می داند. وبه آن اعتقاد دارد.
آثار مطلق گرایی بر فرد :
1- فرد انتقاد نمی پذیرد.
2- فرد در مقابل انتقاد دیگران واکنش شدید نشان می دهد .
3- تعصب نسبت به گروه چشم اورا بر حقایق می بند                  
4- گرایش به دیکتاتوری جزب شخصیت وی می شود.

نمونه های از مطلق گرایی در تاریخ : گرایشات انحرافی خوارج در صدها سال پیش ؛ حکومت هاي فاشیستی و دیکتاتوری وکمونیستی در دوره جدید.
آثار مطلق گرایی در جامعه :
   1- تضاد و اختلاف
2- در گیری برای حذف یکدیگر
3- به وجود آمدن حکومت جنگل
4- سرانجام نابودی همه ی منافع مادی و معنوي جامعه .
تبعیت بی چون چرا : حالتی که فرد با عضویت در گروه شخصیت مستقل خود راز دست می دهد به موجودی تابع برای تحقق اهداف رهبران گروه تبدیل می شود.
آثارتبعیت بی چون چرا : 1- فرد توانایی اندیشیدن را از دست می دهد
2-فرد نمی تواند مستقل تصمیم بگیرد وعمل کند.                    
3- به شخصیت تابع تبدیل می شود
نمونه از گروه هایی که شخصيت تابع ایجاد می کنند : گروههاي خلافکار ، تبهکار وسازمانهای سرّی ومخفی


فصل (1) شكل گيري زندگي اجتماعي "
الف : صحيح يا غلط جملات زير را مشخص كنيد.
1- شناخت حاصل اززندگي شناخت علمي را تكميل وحتي تصحيح مي كند.ص (  ) غ (  )
2- اختلاف ميان احزاب با آرمان هاي گوناگون مضر است . ص (  ) غ (  )
3- گرايشات انحرافي خوارج از ثمرات تلخ مطلق گرايي است . ص (  ) غ (  )
4- از نظر عالم اجتماعي خود كشي با كاهش فرديت و رشد همبستگي افزايش مي يابد. ص (  ) غ (  )
5- فردي كه ارزش هاي گروهي را بر ارزش هاي جامعه ترجيح مي دهد به بيگانگي از جامعه گرفتار شده است . ص (  ) غ (  )
ب: از ميان گزينه ها گزينه ي درست را انتخاب كنيد.
1- كدام يك از موارد زير مربوط به دوره ي نوجواني نسيت.
الف : تصميم گيري مستقل      ب : زندگي در زمان حال    ج: به عهده گرفتن مسئوليت خود وديگران       د: به فكر آينده بودن
2-از نظر عالم اجتماعي خودكشي چه هنگامي بيشتر رخ مي دهد .
الف: كاهش همبستگي - رشد فرديت - جنگ وآشوب                   ب: رشد همبستگي – كاهش فرديت – جنگ و اشوب        ج: كاهش همبستگي رشد فرديت – صلح و ارامش                         د: كاهش همبستگي – رشد فرديت – صلح و رفاه
3- روابط فرد با ديگران و طرز تلقي آنان نسبت به او باعث ميشود كه .............. شكل بگيرد.
1- هنجار          2- ارزش               3- تعامل اجتماعي                      4- خود آگاهي
4- حالت ضعيف تر مطلق گرايي گروهي كدام است
1- خود خواهي      2- گروه گرايي        3- بيگانگي از جامعه       4- دو گانگي ارزشي
5- ايجاد شخصيت متزلزل مربوط به عوارض كدام آسيب گروه است .
1- دو گانگي ارزشي    2- مطلق گرايي گروهي   3- بيگانگي از جامعه      4- گروه گرايي
پ – جاهاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد.
1- فرد در سنين كودكي بيشتر نقش .......... دارد ودر دوره ي نوجواني ......... مي شود.
2- فرد در تصميم گيري دچار ترديد خواهد شد ويا افسرده و پر خاشگر ، اين عوارض ناشي ازآسيب .................. است .
3- فرد در گروهي عضويت دارد كه تنها ارزشهاي گروه خود را درست مي داند ، اين از مشخصه ي آسيب ................ است.
4- من از اسراييل بيزارم زيرا به مسلمانان خيانت مي كند ، اين موضع از .............. است .
5- هنگام هجوم دشمن ما حاضريم جان خويش را فدا كنيم .اين موضع نوعي ............ است .
ت- هر يك از موارد ستون (الف ) با كدام يك از موارد ستون ( ب ) ارتباط دارد.
1 – عملي كه پاسخي را از ديگران برانگيزاند. (                 )      الف : آرمان اجتماعي
2- فرد منافع خود را بر منافع جامعه ترجيح مي دهد. (             )    ب: هر فرد خود را در                  آ                                                                                 آينه ديگران مي بيند
3- رابطه ي فرد وگروه برارزش و احترام و انتظارات او
از ديگران اثر مي گذارد.(                 )                                ج: گروه ملت
4- آنها در ارتباط با جامعه مانند شمشير دو دم اند. (              )      د: گروه گرايي
5- حد هماهنگي و تعارض  در جامعه را مشخص مي كند.(            ) ه : گروهها
                                                                                 ر: تعامل اجتماعي
ت: به سئوالات زير پاسخ كوتاه دهيد.
1-گروه را تعريف كنيد . آيا تما شا گران فوتبال را مي نوان گروه ناميد.
2-گروه ملت چيست ؟
3- فردي كه انتقاد نمي پذيرد و تعصب چشم او را برحقايق مي بندد به كدام آسيب گروهي گرفتار شده است ؟
4- ارزش هاي گروه مسلمانان را نام ببريد . 4 مورد
5- آثار مطلق گرايي گروهي را بر جامعه بنويسيد.
ث- سئوالات زير را توضيح دهيد.
1- علت خودكشي را از نظر شناخت حاصل از زندگي و شناخت علمي با هم مقايسه كنيد.
2-دو مورد از نظر ها و اعتقاد هاي خود را طوري بنويسيد كه يكي از موضع من و ديگري از موضع ما باشد ( با ذكر دليل براي هر كدام )
3- كسي كه خود را ايراني مي داند و عزت و استقلال را به عنوان دو ارزش پذيرفته است چه الگو هاي عملي بايد داشته باشد ؟
4- گرو ههاي درون ملت با هم چه مي كنند ؟
5-  از ميان تضاد هاي زير كدام يك مفيد است ؟ چرا ؟ 1- تضاد طبقاتي
2- اختلاف احزاب با آرمانهاي مختلف                                                                  

فصل: دوم
نظام اجتماعی

نقش اجتماعی : جایگاهي كه فرد با قرار گرفتن در آن کارها (الگوی عمل) خاصی را انجام می دهد.
نقشهاي گروه خانواده :
زن و شوهر،فرزند ، پسر  ، برادر ،پدر ، مادر ، خواهر ،
نقشهاي گروه مدرسه : مدیر ، معاون ، دانش آموز ، دبیر، مشاور و....
نقش هاي تیم فوتبال : دروازبان ، دفاع ،هافبک ،  فوروارد
انواع نقش ها :
1- نقش هایی که فرد می پذیرد.مثلاً نقش دانش آموزی ، معلمی ، پزشکی ، کار گری
2- نقش هایی كه به فرد نسبت می دهند. مانند : فرزند ، پسر ،  دختُر، لر یا ترک بودن ، ایرانی
انتظارات نقش : تکالیف نقش و حقوق نقش
تکالیف نقش : کار هایی که فرد در نقش خود ديگران از او انتظار انجام آن را دارند.
مثلاً: تکالیف نقش معلم : خوب درس دادن و امتحان گرفتن

حقوق نقش : کار هایی که دیگران باید برای فرد در نقش خاصي انجام دهند.
مثلاً حقوق نقش معلم : درس خواندن و احترام گذاشتن دانش آموز
تکالیف نقش پدر : کار کردن دربیرون از خانه ،تامين مخارج زندگی ، تریبت فرزندان
حقوق نقش پدر : احترام فرزندان به او ،کمک کردن به او.

وابستگی متقابل به نقش ها:
هر گاه یک الگوی عمل برای نقشي تکالیف باشد جزء حقوق نقش دیگری می شود و با لعکس هرگاه الگوي عملي حقوق یک نقش باشد جزء تکالیف نقش دیگری محسوب می شود.
مثلاً : درس دادن معلم جزء تکالیف نقش معلم و حقوق نقش دانش آموزي محسوب می شود و یا احترام گذاشتن به معلم جزء حقوق نقش معلم وتکالیف نقش دانش آموزی است.
عامل پیوند دهنده ی نقش ها : هدف مشترک
• تقسیم کار عامل بقای جامعه و رسیدن به هدف مشترک است
مثلاً : درمدرسه هدف مشترک تعلیم وتربیت است و در گروه کوهنوردی رسیدن به قله ی کوه است

نقش ها و هدف مشترك در
«مدرسه»


آرمان اجتماعی : ارزش های مشترکی که هر جمع يا جامعه ای در رسیدن به آن تلاش می کنند.
مثلاً :  آرمان هاي اجتماعي درجامعه : عدالت ، استقلال ، پیشرفت ، آزادی ، رفع نیاز های اولیه ، دفاع از مظلومان

نظام :
مجموعه ای از اجزا به هم پیوسته است که برای تحقق یک هدف مشترک به وجود آمده اند واختلال درهر جزء باعث اختلال در کل اجزا می شود .
مثال براي نظام :
ساعت يك نظام است.                    عقربه ها
اجزاء به هم پيوسته ساعت                     چرخ دنده    هدف مشترك :
                    باتري         نشان دادن زمان
بدن انسان يك نظام است.
نظام اجتماعی : مجموعه ای از نقش هاي متقابلا به هم پیوسته که برای تحقق هدف مشترک شکل گرفته اند و به صورت يك واحد یکپارچه هستند.
مثلاً : خانواده مدرسه ، مدرسه ، اداره و بیمارستان
• در نظام اجتماعی اجزاء همان نقش ها هستند.                  
                                          مدیر
مدرسه نظام اجتماعی:                  معاون                    تعلیم وتربیت
                                          دبیر
                                         دانش آموز
                                          مربی
نظام اجتماعی کل:
نظامي که از همه نظام های اجتماعي دیگر بزرگ تر است و همه نظام ها و روابط آن ها با یکدیگررا در بر می گیرد .
خرده نظام : نظامی که جزیی از نظام بزرگتر است.
خرده نظام های نظام اجتماعی کل : نظام سیاسی ، نظام اقتصادی ، نظام خانواده ، نظام آموزشی
خرده نظام های نظام سیاسی : قوه ی مقننه ، قوه ی مجریه ، قوه ی قضائيه ، شورای نگهبان
خرده نظام های نظام اقتصادی :  نظام تولید ،نظام توزيع، نظام پولی و بانکی
خرده نظام های نظام آموزشی : وزارت آموزش پرورش ، اداره آموزش و پرورش ،مدر سه و کلاس


رابطه خرده نظام ها با نظام اجتماعی کل Sadاثرات خرده نظامها برنظام اجتماعي كل )
1- مطلوب : موجب بقای نظام اجتماعی کل می شوند.
2- نامطلوب : موجب تخریب و نابودی نظام اجتماعی کل می شوند.
مثال مطلوب : کارخانه ها با تولید کالا و محصولات نیازهای افراد جامعه تأمین  می کنند .
مثال نا مطلوب : کارخانه ها در کنار تولید کالا از طریق دفع فاضلاب  و یا آلودگی هوا موجب تخریب محیط زیست می شوند.
نظام اجتماعی متعادل :
هرگاه خرده نظام هاي نظام اجتماعی کل دارای ارزش ها والگوهای عمل یکسانی  باشند و با يكدیگر یک کل  منسجم را شکل  دهند  نظام اجتماعی متعادل  شکل می گیرد .
مثلاً : اگر هدف جامعه توسعه باشد تمام خرده نظام ها باید در این جهت هماهنگ عمل کنند. در نظام آموزشی :انضباط کاري زیاد تلاش زیادی برای کسب مهارت و... در نظام سیاسی برنامه ریزی برای کل کشور ، نظم و کار زیاد در نظام اقتصادی تولید وتوزيع متناسب  با هدف توسعه و در نظام خانواده عدم اسراف وصرفه جویی مورد تأکید  باشد  چنین جامعه ای به توسعه مي رسد.

عدم تعادل در نظام اجتماعی (نظام اجتماعی نا متعادل ) : اگر ارزش ها و الگوهای عمل خرده نظام ها بایکدیگر وبا نظام اجتماعی کل ناساز گار ویا مخالف باشد نظام های اجتماعی کل دچار عدم تعادل می شود.
مثلاً : در زمان جنگ یا دفاع از کشور اگر خانواده ها و مردم حاضر  به دفاع از کشور نباشند ویا نظام اقتصادی به دنبال کسب سود بیشترباشد ولی دولت ها برای دفاع از کشور تأکید داشته باشند چنین هدفی (دفاع)در کشور تحقق نمی یابد و جامعه دچار عدم تعادل می شود.

نظام اجتماعی وفرد:


نظام اجتماعی برای بقا ودوام خود به افرادی نیاز دارد تا نقش ها را برعهده بگیرند و الگوی عمل مربوط به آنها را انجام دهند                                            
                                               (نقش)  (الگوی عمل) (فرد)
                                                       مدیر=اداره کردن =فردA
مثلاً نظام اجتماعی = مدرسه                      معلم = درس دادن= فردB
                                                      دانش آموز=درس خواندن=
                                                                                                                                                                                        فرد C
                                                      معاون=برقراری نظم=فردD
جامعه پذیری (اجتماع پذيري):آماده شدن فرد توسط جامعه برای به عهده گرفتن نقشها راجامعه پذیری گویند
مثال : معلمی که مطالبی را آموزش می دهد.
پدر و مادری كه فرزند خود را امر نهی می کنند. يا شیوه ی درست غذا خوردن  را به فرزند یاد می دهند.
نویسنده ای که کتاب داستانی را می نویسد.
تهیه کننده ای كه با تولید برنامه ای نحوه ی عمل در خیابان را به افراد آموزش می دهد.

                                                             درونی كردن ارزشها      
روش های اجتماعی کردن افراد در جامعه:
                                                              کنترل اجتماعی
درونی کردن ارزش ها :
اموری که ابتدا برای فرد مهم نیست ولی طی جریان جامعه پذیری اهمیت می یابند .
مثلاً : شیوه ی درست غذا خوردن ؛ پدرومادر با صبر وبااعمال تنبیه و تشویق نحوه ی درست غذا خوردن رابه فرزند  آموزش می دهند.  
کنترل اجتماعی :
اجتماعی کردن افراد از طریق اعمال مجازات را کنترل اجتماعی  می گویند
مثلاً : سرزنش فرزندان توسط والدین
جریمه کردن راننده مختلف توسط پلیس
محکوم کردن شدن مجرم به مجازات زندان .
هدف کنترل اجتماعی : وا داشتن افراد به رعایت هنجار ها و الگوهای عمل جامعه .


" فصل (2) نظام اجتماعي  "
الف:  صحيح و غلط جملات زير را مشخص كنيد.
1- اموري كه در ابتدا براي فرد مهم نيست ولي در طي جامعه پذيري ارزشمند مي گردند . اين جريان را دروني كردن ارزشها  گويند . ص (  )     غ (  )
2- اگر خرده نظام هاي جامعه ارزشي مغاير با ارزش هاي نظام اجتماعي كل داشته باشند، به اين نظام متعادل مي گويند. ص (  )       غ (  )
3- ارزشي كه خرده نظام كلاس بر اساس آن شكل گرفته، نمي تواند جزيي از آن ارزشي باشد كه نظام مدرسه بر اساس ان شكل گرفته است.  ٌص (  )       غ (  )
4- نظام اجتماعي براي دوام خويش به افرادي نياز دارد كه نقش ها و الگو هاي عمل تشكيل دهنده آن را تحقق بخشند.  ص (   )          غ (   )
5- اجتماعي كردن افراد را از طريق اعمال مجازات را جامعه پذيري مي گويند .  ص (   )  غ (   )
ب : در ميان گزينه ها گزينه ي مناسب را انتخاب كنيد.
1- به جايگاهي كه فرد با عضويت در گروه ملزم به رعايت الگوهاي عمل خاصي مي گردد.....مي گويند.
الف – هنجار                       ب- نقش                       ج- ارزش                د- نظام
2- جامعه از چه طريقي افراد را براي ايفاي نقش هاي اجتماعي مختلف آماده مي كند.
الف – جامعه پذيري       ب- كنترل اجتماعي         ج- دروني كردن ارزشها          د- همه ي موارد
3- بر اثر تقسيم كار ............ مختلف در جامعه شكل گرفته است .
الف – الگوهاي عمل           ب- نقش هاي                    ج- ارزش هاي                 د- گروههاي
4- وابستگي متقابل نقشها به اين معني است كه ...............
الف – حقوق يك نقش تكاليف نقش يا نقشهاي ديگراست       ب- تكاليف يك نقش حقوق نقشهاي ديگر است.     ج- نقشهاي مختلف در يك گروه به طور متقابل به هم وابسته اند.                   د- همه موارد
5- اگر نظام آموزش و پرورش بر ارزشهايي چون قناعت و صرفه جويي تكيه كند و در همان حال نظام اقتصادي اسراف و تبذير را برفرد القا كند  جامعه دچار چه وضعيتي شده است.
الف – تحول اجتماعي            ب- تعادل اجتماعي                 ج- تعارض                د- وابستگي

پ-جاهاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد.
1- اگر فردي در مدرسه وظيفه شناس تربيت شود اما در نظام اداري مجبور به كم كاري گردد، اين موضوع نمونه اي از ............... در نظام اجتماعي است.
2- مجموعه ي رفتارها و الگوهاي عملي كهدر فرد در نقش خاص از ديگران انتظار دارد.......... مي گويند.
3- اگر افرادي نباشند كه در نقشهاي مختلف به الگوهاي عمل تحقق بخشند، واقعيتي به عنوان ........... وجود نخواهد داشت.
4- ارزشهاي مشتركي كه هر جمع يا جامعه اي براي رسيدن به آنها تلاش مي كند ..... آن جمع ناميده مي شود .
5- به نظام هايي كه جزيي ازنظام هاي بزرگتر هستند................... گفته مي شود.
ت- هر كدام از موارد ستون (الف ) با كدام يك از موارد ستون (ب ) ارتباط دارد ؟ (حرف مربوط را در ستون بنويسيد . )
                     ( الف )                                            ( ب )
1- مشخص مي كند چه كاري و چگونه بايد انرا انجام داد . (            )   الف : جامعه پذيري
2- فرد در آن گوناگون عمل مي كند ازآن تاثير مي پذيرد و برآن تاثير مي گذارد .(            )
                                                                              ب- نظام اجتماعي متعادل
3-نحوه ي غذا خوردن فرزند از طريق مادر گويند. (               ) ج : آرمان
4- سرزنش فرزندان توسط والدين   (                 )                 د: عدم تعادل
5- خرده نظام هاي اجتماعي براساس ارزشهاي هماهنگ شكل گرفته اند و در يك جهت عمل مي كنند. (                )                                               ر: نظام اجتماعي
ث- به سئوالات زير پاسخ كوتاه دهيد .
1- دروني كردن ارزش ها چه تفاوتي با كنترل اجتماعي دارد ؟
2- چه عاملي نقش هاي مختلف را به يكديگر پيوند مي دهد؟  
3- نظام كل را تعريف كنيد.
4- نقش هاي مختلف در يك گروه چگونه به يكديگر وابسته اند ؟
5- براي هر يك از نظامهاي اجتماعي زير دو خرده نظام بنويسيد . الف: نظام سياسي         ب: نظام اقتصادي  
ج – سئوالات زير را توضيح دهيد.
1- جامعه پذيري را تعريف كنيد . با بقاي جامعه چه رابطه اي دارد؟
2- اگر آرمان جامعه اي رسيدن به بيشترين حد رشد اقتصادي باشد بت توجه به مفهوم هماهنگي و تعادل وظايف هر يك از خرده نظام هاي زير را تشريح كنيد.
الف – آموزشي          ب- وسايل ارتباط جمعي           ج- نظام اجتماعي  
3- در چه صورت گفته مي شود كه نظام اجتماعي كل دچار عدم تعادل شده است ؟
4- بررسي كنيد فرد بايد داراي چه خصوصياتي باشد تا بتواند به عنوان يك همسر نقش خود را ايفا كند؟
5- وابستگي متقابل نقشها به يكديگر موجب چه مي شود؟


فصل: سوم

نظام خانواده


              «الگوی عمل»

عواملی که گروه ها رااز یکدیگر متمایز می کنند؟
1- بزرگی یا کوچکی گروه ها
2- نحوه ی عضویت و ورود به گروه ها
3- ارزش ها وهنجار های گروهی
4- میزان نظم گروهی
5- دوام وپایداری گروه ها
خانواده با گروه های ديگر متفاوت است ؟
1- سابقه تشکیل گروه خانواده از گروه های دیگر بیشتر است
2- دوام و پایداری خانواده بیش تر از گروه های دیگر است
3- رابطه افراد در گروه خانواده با یکدیگر مستحكم تر است و گسستن آن دشوار است .
                         گروه
خانواده                  
                          نظام اجتماعی

                                       
خانواده از دو جهت قابل بررسي است:
1- خانواده به عنوان گروه: افرادی که خود را« ما ‌‌‌‌‌»می دانند وبا هم تعامل نسبتاً پایداردارند.
2- خانواده به عنوان نظام اجتماعی : مجموعه ای از نقش هاي متقابلاً به هم پیوسته که برای تحقق یک هدف مشترک وبه صورت یک واحد یکپارچه در آمده اند
               
                          الگوهاي عمل نقش زن: احترام گذاشتن به شوهر                                      
  وانجام امور مربوط به منزل
خانواده:
                           الگو هاي عمل نقش شوهر : تأمین معاش زندگی          
( نفقه ) احترام گذاشتن به همسر

* هر خانواده از نقش هاي زن وشوهري شکل می گیرد و هر یک از این نقش ها الگو های عمل خاصی را باید انجام دهند.
* برای اجرای الگوی های عمل نقش زن و شوهري  دونوع الزام و اجبار وجود دارد :1– الزام عرُفی 2- الزام قانونی


                                       عُرفي : مثلاً احترام گذاشتن به بستگان  
                                    شوهر توسط زن .(همسر)سرزنش دیگرا ن                                          
انواع الزام واجبار:                                            اجبار عرفی
                                               قانوني:  تأمین نفقه زن ازوظایف                               شوهر
       باز خواست قانوني الزام قانوني

الگوی عمل اجبارو الزام
احترام گذاشتن به همسر



تأمین نفقه توسط شوهر اگر شوهری به همسرش احترام نگذارد مورد سرزنش دیگران قرار می گیرد.

اگر شوهری از پرداخت نفقه خود داری کندمورد باز خواست قانونی قرار می گیرد.

*بااضافه شدن نقش سومی به نام فرزند به خانواده نقش های دیگری مانند : نقش پدری و نقش مادری شکل می گیرد

تاثیرات خانواده برنظام اجتماعی کل :
1- تاثیرات مناسب
2- تاثیرات نا مناسب
تاثیرات مناسب خانواده برنظام اجتماعی کل (جامعه ) :
1-اجتماعی کردن فرزندان ،
2-مراقبت ونگهداری از کودکان
3- مراقبت و نگهداری از ناتوانان و سالمندان
4- تولیدنسل
*مهمترین زمینه ی جامعه پذیری افراد خانواده است .
تاثیرات نامناسب نظام خانواده برنظام اجتماعی کل :
1- توجه بیش از اندازه والدین به فرزندان باعث وابستگی آنها به دیگران می شود .
2- تولید نسل بیش از اندازه موجب رشد سریع جمعیت می شود .

چرا در گذشته مشکل رشد سریع جمعیت وجود نداشته است . (چرا در گذشته فرزند زیاد داشتن خوب بوده است ) ؟
1- به دلیل نبودن بهداشت و امکانات پزشکی و درمانی خیلی از کودکان ازبین می رفتند.
2-عوامل و شرایط طبیعی مانند: سیل ، خشکسالی ، بیماری ، و جنگ در كمين انسان بودند.
3- کودکان به عنوان نیروی کار وسرمایه شناخته شده ودر بخش های کشاورزی و صنایع دستی مورد استفاده قرار می گرفتند.
4-زندگی ساده بود و زوج هاي جوان توقعات زیادی نداشتند.
چرا امروزه مشکل رشد سریع جمعیت وجود دارد ؟(چرا امروزه داشتن فرزند زیاد بد است) ؟
1-پیشرفت علم پزشکی ، بهداشت و صنعت موجب کاهش مرگ و میر کودکان در سال های اولیه زندگی می شود.
2- با رشد سریع جمعیت نظام تقسیم کار تغییر کرده و دوره ی مصرف کنندگی افراد افزایش یافته است .
3- فرهنگ عمومی تغییر کرده و زوج ها توقعات و انتظارات بیش تری دارند.
آثار نامطلوب رشد سریع جمعیت برجامعه : کاهش امکانات بهداشتی ، كاهش امكانات آموزشی ،کاهش سطح رفاه ، کاهش اشتغال ، کمبود مسکن ، کاهش رشد اقتصادی

* چگونه رشد سریع جمعیت موجب کاهش رشد
اقتصادی می شود؟
با رشد جمعیت امکا ن سرمایه گذاری های جدید در بخش های تولیدي وجود ندارد و کشور باید امکانات و سرمایه ی خود را برای  تولید مواد مصرفی جمعیت در حال افزایش صرف کند.

تاثیرات خانواده بر فرد :
1- شکل گیری شخصیت فرد
2- نقش ارشادی و حمایتی خانواده
3- نقش عاطفی و آرامش روانی خانواده
4- شکل گیری شخصیت مستقل .
خانواده و شکل گیری شخصیت فرد :
با رشد جسمانی کودک ، روان او نیز در ارتباط با محیط وانسان های دیگر شکل می گیرد و رشد می یابد ، خانواده نخستین محیط اجتماعی است که فرد در آن قرار می گیرد و والدين و اطرافیان کودک نیز نخستین انسان هايی هستند که با وی ارتباط دارند. نوع رفتار های آنها در اعمال و اندیشه ها و احساسات و به طور کلی شخصیت فرد تاثیر دارد.

وجدان :
عاملی كه از درون رفتارهای فرد را کنترل می کند و حاصل عمل  وگفتار او و اعضای خانواده در کودکی است .  
*فرد نه تنها از نظر جسمی بلکه از نظر روانی و شخصیتی نیز تحت تاثیر خانواده قرار دارد.


نقش ارشادی و حمایتی خانواده:
نقش ارشادی و حمایتی خانواده در همه ی دوره هاي زندگی فرد اعم از کودکی ، نوجوانی ، جوانی ، دیده می شود مثلاً : حمایت های مادی معنوی اعم از تامین وسایل و امکانات زندگی از قبیل : پوشاک ، لباس ، مسکن ، مشاوره و راهنمایی دادن در تحصیل ، انتخاب دوست ، انتخاب شغل ، انتخاب رشته تحصیلی ، انتخاب همسر و سایر حمایت های مادی و معنوی

نقش عاطفی و آرامشی روانی خانواده :
خانواده اولین زمینه ی اجتماعی است که نیاز های عاطفی مانند: محبت ، صمیمیت و آرامش روانی در آن بر آورد ه می شود و با تشکیل خانواده فرد از نظر عاطفی آرامش می یابد و از سر درگمی ها و خستگی ها روحی  و روانی او کاسته می شود.

شکل گیری شخصیت مستقل :
با تشکیل خانواده فرد شخصیت مستقل پیدا می کند به این معنی که مرد با کار کردن در بیرون از خانه و زن با کار کردن درمنزل یا بیرون از آن شخصیت مستقل دست می يابد.
* دلیل بقا و پایداری خانواده در طول تاریخ چیست ؟
1- نقش مهم و غیر قابل انکار خانواده درزندگی فرد
2- نقش تعیین کننده ی خانواده بر نظام اجتماعی کل (جامعه)

ناساز گاری زن و شوهر:
وجه مشترک ناسا زگاری زن و شوهر برآورده نشدن انتظارات است
انتظارات : کارهایی که هر فرد درنقش خودش دیگران از انتظاردارند انجام دهد.
مثلاً : شوهر از زن انتظار دارد که به اقوام و خویشان او احترام گذارد اگر زن این انتظار شوهر را برآورده نکند این امر موجب اختلافات و ناساز گاری بین آنها می شود .
زن از شوهر انتظار دارد که با او و کار کردن او در بیرون از خانه مخالفت نکند ولی اگر شوهر خواسته زنش را برآورده نکند بین آنها اختلاف ایجاد می شود.
دلایل برآورده نشدن انتظارات زن و شوهر ازیکدیگر: 1- جامعه پذیری یا اجتماعی شدن آنها کامل نیست ( جامعه پذیری ناقص )   یعنی : فرد برای ورد به نقش زن یا شوهر آماده نشده است
2- اجتماعی  شدن متفاوت   یعنی : زن و شوهر از طریق راه ها و یا در محیط های مختلف اجتماعی تربيت شده اند .



1- تغییرات سریع در نظام اجتماعی کل (جامعه ) ایجادارزش های متفاوت در یک دوره است. ( مثلا با گسترش دانشگاههاامکان ادامه تحصیل دختران فراهم شده وتوقعات جدیدی رادر آنها ایجاد کرده است.

عوامل عمده در تنوع جریان های اجتماعی شدن :
1- راه های مختلف اجتماعی شدن از طریق خانواده ، دوستان ، نظام  آموزشي ، رسانه های جمعی
2- محیط های مختلف اجتماعی شدن مانند: شهر یا روستا و... و گروه های مختلفی  اجتماعی با فرهنگ ها وارزش های متفاوت

ناساز گاری فرزندان و والدین:

وجه مشترک ناسازگاری ( اختلافات ) فرزندان و والدین تفاوت           انتظارات است .

تفاوت انتظارات والدین و فرزندان از کجا سر چشمه می گیرد :
1- تغییر نقش کودکی به نوجوانی : فرد می خواهد مستقل شود و از تبعیت والدین رها شود. و به خود متکی گردد.( دوره عضویت در گروهها و مستقل شدن)
2- اجتماعی شدن متفاوت : اجتماعی شدن متفاوت والدین و فرزندان که از تفاوت درارزش هاي آنها ناشی می شود . موجب اختلافات بین آنها می شود.


" فصل ( 3) نظام خانواده "
الف : صحيح يا غلط جملات زير را مشخص كنيد .
1-رشد صنعت همراه با رشد سريع جمعيت نتوانست نظام تقسيم كار را تغير دهد.   ص (  )   غ (  )
2- خانواده اي كه از زن و شوهر و يك فرزند تشكيل شده ، داراي (3) نقش است. ص (  )  غ(  )  
3- نفقه يعني پرداخت وجه براي رفاه زندگي زن و شوهر . ص (   )    غ (    )
4- در گذشته توليد مثل زياد بود ه است اما بدليل عدم امكان بهداشت رشد جمعيت پايين بوده است . ص (   )                 غ (   )
5 -  ريشه ناسازگاري خانواده ها را بايد در درون خانواده ها جستجو كرد . ص (   )   غ (  )
ب- از ميان گزينه ها گزينه ي مناسب را انتخاب كنيد.
1- چرا خانواده در طول تاريخ پايدار مانده است ؟
الف : نقش مهم آن درنظام اجتماعي كل                  ب: نقش پر قدرت پدر در خانواده
ج : نقش مهم آن در زندگي فرد                           د: الف و ج
2- بزرگ ويا كوچك بودن – ميزان نظم گروهي اين دو مربوط چه چيزهايي است ؟
الف : ملاك ها              ب: اندازه           ج: آسيب هاي گروه           د: مزاياي گروهها
3- وجه مشترك اختلافات فرزندان ووالدين  چيست؟
الف : بر آورده نشدن انتظارات        ب:  جامعه پذيري ناقص     ج:   تفاوت در اجتماعي شدن               د: تفاوت انتظارات
4- خانواده يك گروه است زيرا از ..... ....... شكل گرفته است و خانواده يك نظام است زيرا از ............... شكل گرفته است.
الف : افراد – نقشها       ب : نقشها – افراد            ج – نقشها – اجزا     د: اجزا – نقشها
5- خانوادهاي كه از يك زن و مرد و يك فرزند تشكيل شده است چند نقش دارد؟
الف : يك                ب :  دو                       ج :  چهار             د: پنج
پ – جاهاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد.
1- در صورتي كه جريان اجتماعي شدن ............. تحقق نيابد و يا در صورتي كه فرد ................... اجتماعي شوند اين موارد موجب مي گردد كه انتظارات زن و شوهر برآورده نشود.
2- وجه مشترك اختلافات زن و شوهر ......................... است.
3- آن چه به عنوان ................... در فرد شكل مي گيرد و از درون رفتار او را كنترل مي كند حاصل عمل والدين در كودكي است .
4- تفاوتي كه ميان انتظارات والدين و فرزندان وجود دارد گاه به تفاوت در ارزشها بر مي گردد كه نتيجه ي............... آنهاست .
5- با رشد ............... در روز گار جديد مرگ نوزادان كاهش يافت و جمعيت به سرعت رشد كرد.
ت – هر كدام از موارد ستون ( الف ) با كدام يك از موارد ستون ( ب ) ارتباط دارد .
                ( الف )                                             ( ب )
1- والدين معتقدند در انتخاب دوست بايد دقت كرد ولي فرزندان اين اعتقاد راندارند (         )
                                                                  الف : عدم توجه به تغير نقش فرزند
2- كاهش رشد اقتصادي و كاهش امكانات آموزشي از نتايج آن مي باشد. (                )
                                                                   ب : رشد جمعيت
3- گروه است زيرا تعدادي افراد هستندو نظام است زيرا تعدادي نقش است (             )
                                                                ج:  نظام خانواده
4- وجه مشترك اختلافات زن و شوهر ها (            )  د: گونه هاي مختلف اجتماعي شدن
5-  وجود محيط هاي اجتماعي مختلف و راههاي مختلف  ه : بر آورده نشدن انتظارات
اجتماعي شدن ، دو عامل است. (                 )          ر: تنوع جريان هاي اجتماعي
ث- به سئوالات زير پاسخ دهيد.
1- چهار مورد ازملاك هايي كه گروهها را از هم متمايز مي سازند بنويسيد.
2- چرا طول دوره ي مصرف كنندگي فرزندان امروزه بيشتر است ؟
3- چرا در طول تاريخ خانواده پايدار مانده است ؟
4- انتظارات زوجهاي جوان در گذشته و امروز را با هم مقايسه كنيد.
5- آثار خانواده را بر نظام اجتماعي كل بنويسد.
ج – سئوالات زير را توضيح دهيد.
1- رشد سريع جمعيت چگونه موجب كاهش رشد اقتصادي مي شود ؟
2- چرا امروزه توليد نسل زياد مناسب نيست ؟
3- چگونگي ورود افراد به بازار كار را در گذشته و حال مقايسه كنيد.
4- با توجه به مطالب مطرح شده در كتاب به سئوال زير پاسخ دهيد .
( براي حل اختلافات ميان فرزندان و والدين چه باير كرد ؟
5- چرا در گذشته توليد نسل زياد مناسب بوده است ؟


فصل :چهارم
نظام اقتصادی
 
هدف نظام اقتصادی :  
رفع نیازهای مادی بشر مانند : خوراک ، پوشاک ، مسکن

فعالیت های اقتصادی : هر نوع فعالیتی که منجر به تامین بخش از نیازهای مادی افراد می شود.

انواع فعالیت اقتصادی : 1- تولید  2- توزیع ومبادله 3- خدمات
تولید : فعالیتی است که منجر به عرضه کالا  می شود .
مانند : فعالیت کشاورزان در مزارع ، تلاش کارگران در کارخانه ها ، فعالیت دامداران در دامداری ها

توزیع ومبادله : فعالیتی که منجر به پخش و توزیع کالا و خدمات می شود. مانند: پخش فرآورده های کارخانجات ، توزیع خدمات مشاوره ای موسسات .  

خدمات : فعالیتی که منجر به عرضه خدمات می شود : تلاش کارمندان درادارات ، فعالیت معلمان در کلاس درس


رابطه اقتصادی : هرنوع فعالیت اقتصادی در جامعه موجب بر قراری رابطه میان افراد می شود که به آن رابطه ی اقتصادی می گویند .
مثلاً : رابطه اقتصادی در کارخانه : رابطه ی کارگر با سرکارگر ، رابطه سر کارگر با مهندس ، رابطه مهندس با رئیس کار خانه
یا مثلاً : رابطه اقتصادی در فروشگاه : رابطه مشتری با فروشنده ، رابطه فروشنده  جزء با عمده فروش ، رابطه فروشنده با فروشنده

پایه و اساس رابطه ی اقتصادی : سود و منفعت

تفاوت رابطه اقتصادی با رابطه ی دوستی : پایه اساس رابطه ی اقتصادی سود و منفعت است ولی اساس رابطه ی دوستی ، صداقت ، صمیمیت و دوستی است .

ضرب المثل « حساب حساب است کاکا برادر»بیانگر رابطه ی اقتصادی  
است

قاعده مالکیت : در رابطه اقتصادی تمايل به کسب سود و منفعت ، موجب تضاد واختلاف در بین افراد جامعه می شود و جامعه برای حفظ یکپارچگی خود قواعدی را تعیین می کند که آن قاعده مالکیت است.


فایده ی قاعده مالکیت : حدود استفاده افراد  از منابع و امکانات جامعه مشخص می شود و جامعه را از درگیری و اختلاف درامان نگه می دارد .
     
                                                         تولید
نظام اقتصادي       فعالیت اقتصادی                        توزیع            +  رابطه اقتصادی +       قاعده مالکیت
                                                           خدمات

نظام اقتصادی : مجموعه روابطی که حول تولید و مبادله کالا وخدمات
                    رابطه اقتصادی                   فعالیت اقتصادی
بر اساس قاعده مالکیت شکل می گیرد  نظام اقتصاد ی  می گویند.

خرده نظام اقتصادی :
1- نظام تولید 2- نظام توزیع 3- نظام پولی و بانکی

نظام تولید : مجموعه نقش ها و خرده نظام هایی که حول تولید کالا و خدمات شکل می گیرند .
نظام توليد از 3 بخش صنعت ، کشاورزی و خدمات تشکیل شده است.

خرده نظام هاي نظام تولید : 1- کارخانه 2- کارگاه ها 3- صنایع
4- مزارع  5- ادارات و...                                                            
نظام توزیع : مجموعه نقش و خرده نظام هایی که حول توزیع کالا خدمات تشکیل می شوند .
از یک سوء تولید کنندگان را به هم متصل می کند .و از سوی دیگر واسطه ي بین مصرف کندگان و تولید کنندگان است .

تولید کننده                     توزیع                        تولید کننده
کار خانه ذوب آهن          بازار                کار خانه خودرو سازی
تولید کننده                     توزیع                        مصرف کننده
کار خانه خودرو سازی سازی              بازار                   مردم
خرده نظام های نظام توزیع : بازار پایتخت ، بازار استان ها ، بازارمحلی ، بازار فصلی ، بنادرآزاد

نظام پولی و بانکی : نظامی است که با هدف تهیه و توزیع پول و سایر اسناد معتبر بانکی وحفظ ارزش آنها و نظارت بر گردش آنها شکل می گیرد .

خرده نظام های نظام پولي و بانكي عبارتند از : 1- بانک مرکزی 2- سایر بانک ها 3- موسسات مالی و اعتباری4- صندوق های قرض الحسنه و...

*نظام پولی و بانکی بر اقتصاد کشورتاثیر می گذارد : یعنی با تنظیم میزان تورم از طریق دستکاری برحجم پول درگردش خرید فروش اوراق قرضه و استقراض از بانک مرکزی بر اقتصاد اثر می گذارد.  
نتايج افزایش سود سپرده های بانکی از 15% به 20% :
1- تشویق مردم به سپرده گذاری در بانک ها
2- استفاده بانک ها از پول های مردم برای سرمایه گذاری در بخش های تولیدی و تجاری
3- کاهش حجم پول در دست مردم و رکورد بازار

رابطه نظام اقتصادی با : محیط و شرایط طبیعي ، صنعت ، نظام آموزشی ، نیازهای افراد ،نظام سياسی ، خانواده
رابطه نظام اقتصادی با محیط طبیعی : محیط طبیعی در شکل دهی به نظام اقتصادی اثر می گذارد مثلاً : کشوری كه از آب و خاک حاصلخیز بر خوردار است از لحاظ کشاورزی پیشرفت می کند نسبت به کشورهایی که آب و خاک حاصلخیز ندارند.
کشوری که از لحاظ منابع وذخایر زیر زمینی غنی و برخورداراست  می تواند از لحاظ توسعه ي صنعتي ویا فروش مواد اولیه اقتصاد کشور خود رشد دهد.
• برخی از کشور ها نبود منابع طبیعی و ذخایر زیر زمینی رااز طریق رشد صنعت و تکنولوژی جبران کرده اند . مانند ژاپن

رابطه نظام اقتصادی با صنعت : توسعه نظام اقتصادی هر جامعه به رشد صنعتی آن جامعه بستگی دارد . و رشد و تولید ابزارو تکنولوژی در هر جامعه تابع رشد علم است  زیرا از طریق علم قوانین و مقرارت مورد نياز برای کشف و اختراع ابزار و وسایل تولید ایجاد مي شود.
• رشد علم وصنعت در هر جامعه تابع ارزش های آن  جامعه است
در چه جامعه ای علم مجال کمتری برای رشد می یابد ؟
1-در جامعه ای كه به فعالیت علمی توجه نشود .
2- افراد علت وقایع را نیروهای اسطوره ای می دانند .
2- آباد کردن دنیا مذموم شمرده می شود .

رابطه نظام اقتصادی با نظام آموزشی : نظام آموزشی رابطه تنگاتنگی با نظام اقتصادی دارد به طوری که نظام آموزشی اعم از آموزش عمومی و عالی با آموزش مهارت ها و  تخصص ها ی لازم و مورد نیاز نظام اقتصادی افراد را برای ورود به بخشهای مختلف نظام اقتصادی اعم از صنعت ، کشاورزی و خدمات آماده می کنند .
مثال: آموزش افراد در هنرستان هاي فنی ، آموزش افراد در دانشکده هاي کشاورزی و...
* در صورتی كه نظام آموزشی کشور نتواند نیروی کارمورد نیاز بخش های صنعت ، کشاورزی و خدمات را تامین می کند . نظام اقتصادی دچار افول خواهد شد .
رابطه نظام اقتصادی با نیازهاي افراد :
نظام اقتصادی به نیازهای افراد بستگی دارد زیرا درفعالیت اقتصادی هدف رفع نیازهای افراد است که شامل نیاز های مادی و معنوی افراد می شود .
• در شکل گیری نیاز افراد : ارزش ها ، فرهنگ و جریانی اجتماعی شدن نقش اساسی دارند .

مثلاً :
 در کشور چین با جمعیتی بالغ بر یک میلیارد نفر درمدت 40 سال توانستنه است که به یک ابر قدرت تبدیل  شود . و دلیل آن
30 دى 1390 03:22 ب.ظ
ارسال پاسخ 


رفتن به سایر بخشهای سایت :

اداره تکنولوژی و گروه های آموزشی استان بوشهر - تلفن : 07712520384